Ocena wątku:
  • 0 głosów - średnia: 0
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Rymy żeńskie
#1
W poezji i piosence polskiej rymem żeńskim nazywany jest rym oparty na akcencie paroksytonicznym, czyli na drugiej sylabie od końca wyrazów (lub grup wyrazów). Bierze się pod uwagę części wyrazu na prawo od przedostatniej samogłoski. Jeżeli ich brzmienia są identyczne - rym jest nazywany dokładnym, jeżeli tylko podobne - mamy do czynienia z rymem niedokładnym. Jeśli dodatkowo są podobieństwa w głoskach znajdujących się na lewo od przedostatniej sylaby, rymy są nazywane głębokimi.

Rymy dokładne są dla mnie mało ciekawe. Są to zazwyczaj tzw. rymy gramatyczne. W niektórych systemach, np. angielskim, rymy takie są wręcz niepożądane. Warto natomiast zastanowić się, jakie mimimalne cechy muszą spełniać pary wyrazów, aby można stwierdzić, iż zachodzi między nimi zjawisko rymu żeńskiego. Pomijam tu tzw. rymy konsonansowe, oparte na współbrzmieniu spółgłosek (np. kładą - kłody), które raczej nie mają zastosowania w piosence. Oto moje przemyślenia, wynikające z obserwacji rymów w różnych wierszach i piosenkach, a także z własnych doświadczeń wersyfikacyjnych.

1) Jest obligatoryjne, by przedostanie samogłoski pary wyrazów były identyczne albo bardzo podobne ([i]/[y], czasami [e]/[ę] lub [o]/[ą]). Jeżeli ten warunek nie jest spełniony, wyrazy się nie rymują. Na przykład nie ma rymu między słowami przeminęło - podziało ("Ballada o poczekalni"). Wprawdzie ostatnia sylaba jest taka sama, ale przedostatnie samogłoski nie są identyczne ani nawet podobne. Niektórzy nazywają takie zjawisko "rymem żółtym".

2) Po przedostatniej samogłosce powinny być jakieś spółgłoski o identycznym lub podobnym brzmieniu, np. [c]/[ć]/[cz]/[t], [s]/[sz], [t]/[k] itp. Przykładowo rym występuje pomiędzy słowami potraficie - życia ("Kasandra"): samogłoska [i] jest podobna do [y], następnie identyczna spółgłoska [ć]. Nie rymują się natomiast słowa chata - brama (wprawdzie przedostatnie i ostatnie spółgłoski są identyczne, ale dźwięki [t] i [m] są fonetycznie zbyt odległe).

3) Nie jest natomiast decydyjąca ani ostatnia samogłoska, ani ewentualne występujące po niej spółgłoski. Na przykład rymują się słowa chata - latem. Jeżeli warunek nr 2 jest spełniony poprzez głoski tylko podobne, lepiej jest, jeżeli ostatnie spółgłoski są identyczne lub podobne. Na przykład para chata - bracie jest dla mnie na granicy rymu, o wiele lepiej rymują się słowa chata - bracia.

Ciekaw jestem Waszych opinii.
Odpowiedz


Wiadomości w tym wątku

Skocz do:


Użytkownicy przeglądający ten wątek: 2 gości